เมื่อคุณตัดสินใจเปิดบริษัทในประเทศไทย สิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือภาระภาษีต่างๆ ที่บริษัทจะต้องรับผิดชอบ ซึ่งโดยหลักแล้วจะประกอบด้วย ภาษีเงินได้นิติบุคคล, ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT), ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเงินสมทบประกันสังคม ซึ่งแต่ละประเภทมีรายละเอียดและรอบการยื่นที่แตกต่างกันไป การทำความเข้าใจภาษีเหล่านี้ล่วงหน้าจะช่วยให้คุณวางแผนการเงินและบริหารธุรกิจได้อย่างราบรื่น
ภาษีเงินได้นิติบุคคลคืออะไร และบริษัทต้องเสียเท่าไหร่?
ภาษีเงินได้นิติบุคคล คือ ภาษีที่กรมสรรพากรจัดเก็บจากกำไรสุทธิของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ดำเนินกิจการในประเทศไทย โดยคำนวณจากรายได้หักด้วยค่าใช้จ่ายตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
- อัตราภาษี: อัตราปกติอยู่ที่ 20% ของกำไรสุทธิ
- สิทธิประโยชน์สำหรับ SME: สำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ที่มีทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี จะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีดังนี้
- กำไรสุทธิ 300,000 บาทแรก ได้รับยกเว้นภาษี
- กำไรสุทธิส่วนที่เกิน 300,000 บาท แต่ไม่เกิน 3,000,000 บาท เสียภาษีในอัตรา 15%
- กำไรสุทธิส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท เสียภาษีในอัตรา 20%
- รอบการยื่น: บริษัทมีหน้าที่ยื่นภาษีปีละ 2 ครั้ง คือ
- ครึ่งปี (ภ.ง.ด.51): ยื่นภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีครึ่งปี
- ประจำปี (ภ.ง.ด.50): ยื่นภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) บริษัทของคุณต้องจดทะเบียนไหม?
ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT คือ ภาษีที่เก็บจากการขายสินค้าหรือการให้บริการในประเทศไทย โดยผู้ประกอบการจะเรียกเก็บภาษีนี้จากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ และนำส่งให้แก่กรมสรรพากร
- อัตราภาษี: ปัจจุบันอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มอยู่ที่ 7%
- เงื่อนไขการจดทะเบียน: หากบริษัทของคุณมีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าที่ต้องจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบการภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์
- หน้าที่ของผู้ประกอบการ VAT: ต้องออกใบกำกับภาษี, จัดทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขาย, และยื่นแบบ ภ.พ.30 เป็นประจำทุกเดือน
- รอบการยื่น: ยื่นแบบ ภ.พ.30 เป็นรายเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ไม่ว่าจะมีรายรับหรือไม่มีก็ตาม
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) สำคัญอย่างไร?
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีที่บริษัทซึ่งเป็นผู้จ่ายเงิน มีหน้าที่หักเงินจำนวนหนึ่งออกจากเงินที่ต้องจ่ายให้กับผู้รับ (เช่น ค่าบริการ ค่าเช่า เงินเดือน) แล้วนำส่งภาษีที่หักไว้นั้นให้กับกรมสรรพากรแทนผู้รับเงิน
- ประเภทของเงินได้ที่ต้องหัก: ได้แก่ เงินเดือน ค่าจ้าง, ค่าบริการ, ค่าเช่า, ค่าโฆษณา, ค่าวิชาชีพอิสระ, ค่าดอกเบี้ย ฯลฯ โดยมีอัตราการหักที่แตกต่างกันไปตามประเภทของเงินได้ (เช่น 1%, 3%, 5%, 15%)
- หน้าที่ของบริษัท: บริษัทมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย, ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ทวิ 50) ให้แก่ผู้รับเงิน และนำส่งภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากร
- รอบการยื่น: ยื่นแบบเป็นรายเดือน ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (หรือวันที่ 15 หากยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต) โดยใช้แบบฟอร์มที่แตกต่างกันตามประเภทของเงินได้ เช่น
- ภ.ง.ด.1: สำหรับเงินเดือน ค่าจ้างของพนักงาน
- ภ.ง.ด.3: สำหรับบุคคลธรรมดาที่ไม่ใช่พนักงาน (เช่น ค่าบริการ, ค่าเช่า)
- ภ.ง.ด.53: สำหรับนิติบุคคล (เช่น ค่าบริการ, ค่าเช่าที่จ่ายให้บริษัทอื่น)
ประกันสังคม: สวัสดิการและหน้าที่ของนายจ้างมีอะไรบ้าง?
แม้จะไม่ใช่ภาษีโดยตรง แต่เงินสมทบประกันสังคมเป็นภาระผูกพันที่สำคัญของนายจ้างและลูกจ้างตามกฎหมาย เพื่อสร้างหลักประกันทางสังคมในด้านต่างๆ เช่น การเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน
- หน้าที่ของนายจ้าง: นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป มีหน้าที่ขึ้นทะเบียนนายจ้างและลูกจ้างกับสำนักงานประกันสังคม และนำส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมเป็นประจำทุกเดือน
- อัตราเงินสมทบ: ปัจจุบันนายจ้างและลูกจ้างสมทบฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง โดยมีเพดานสูงสุดของค่าจ้างที่นำมาคำนวณไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน (ดังนั้นเงินสมทบสูงสุดต่อเดือนคือฝ่ายละ 750 บาท)
- รอบการยื่น: ยื่นแบบ สปส.1-10 เป็นรายเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
บริษัทต้องยื่นภาษีอะไรบ้างและเมื่อไหร่? (สรุปในตาราง)
เพื่อความเข้าใจที่ง่ายขึ้น “นักบัญชีหมายเลข 7” ได้สรุปประเภทภาษีและเงินสมทบหลักที่บริษัทต้องเกี่ยวข้อง พร้อมรอบการยื่นไว้ในตารางด้านล่างนี้:
| ประเภทภาษี/เงินสมทบ | อัตราโดยประมาณ/เงื่อนไข | รอบการยื่น | แบบฟอร์มหลัก |
|---|---|---|---|
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล | กำไรสุทธิ: สูงสุด 20% (SME มีลดหย่อน) | ครึ่งปีและประจำปี | ภ.ง.ด.51, ภ.ง.ด.50 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | 7% (เมื่อรายรับเกิน 1.8 ลบ./ปี) | รายเดือน | ภ.พ.30 |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย | 1%, 3%, 5%, 15% (ตามประเภทเงินได้) | รายเดือน | ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53 |
| เงินสมทบประกันสังคม | นายจ้าง 5%, ลูกจ้าง 5% (สูงสุด 750 บ./เดือน) | รายเดือน | สปส.1-10 |
การเปิดบริษัทและการบริหารจัดการภาษีอาจดูซับซ้อนในตอนแรก แต่ด้วยความเข้าใจในหลักการพื้นฐานและมีวินัยในการยื่นภาษีตามกำหนด บริษัทของคุณก็จะสามารถดำเนินกิจการได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายและหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ หากมีข้อสงสัยหรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม อย่าลังเลที่จะปรึกษานักบัญชีมืออาชีพเพื่อวางแผนภาษีที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณ